De Revolutie in Kiel en Wilhelmshaven 1917 – 1919

(2)


kw10.JPG (46740 bytes)    Kiel Kriegshafen

Nog op diezelfde avond van 1 november werd een vergadering gehouden door 250 matrozen teneinde de ontstane situatie te bespreken. Uiteindelijk wordt een delegatie naar de officieren gestuurd, om de onmiddellijke vrijlating van de gearresteerde kameraden te eisen. Maar …. de delegatie wordt niet eens ontvangen.

De volgende dag probeert de marineleiding protestbijeenkomsten te voorkomen maar zij heeft nu al problemen om loyale troepen te vinden die de orders willen uitvoeren. Ondertussen hebben de matrozen contact opgenomen met de arbeiders. Voor zondag, 3 november 1918, wordt een grote demonstratie gepland op het exercitieterrein aan de rand van de stad. Het terrein werd overstroomd door duizenden arbeiders, soldaten en matrozen. De roep om "actie" werd luider en luider maar de vakbondsvoorzitter Garbe vraagt de menigte om nog een paar dagen te wachten. Er wordt niet naar hem geluisterd en de stoet zet zich in beweging naar de gevangenis om de gearresteerde matrozen te bevrijden. Kort voordat de stoet de gevangenis bereikt, stuit zij op een wegversperring bemand door kadetten en officieren. De commandant laat het vuur op de demonstranten openen. Acht mensen blijven op het wegdek liggen en 29 worden er gewond.
                                                    De eerste doden van de Novemberrevolutie!       


kw11.JPG (44000 bytes)

Massademonstratie in Kiel

Dit alles leidde op maandag, 4 november tot een gewapende opstand tegen de "heerschappij" van de officieren. ‘s-Morgens worden op de schepen zg. soldatenraden gevormd. Deze moesten de voortgang van de actie plannen en coördineren. Bij de arbeiders deed zich een soortgelijke ontwikkeling voor. Tijdens een bijeenkomst van voormannen uit de verschillende fabrieken wordt een arbeidersraad gekozen.

De beweging verhardt zich; er wordt opgeroepen tot een algemene staking. Op bevel van de regering in Berlijn werden er troepen naar Kiel gestuurd die de stad moesten omsingelen en van de buitenwereld afsluiten om te voorkomen dat de opstand zich zou uitbreiden. Deze sluiten zich echter aan bij de opstandelingen.

De gouverneur van Kiel, Admiraal Souchon (voormalig bevelhebber van de Turkse vloot!) verklaarde zich zelfs bereid om een delegatie van de arbeiders- en soldatenraden te ontvangen. Souchon had als enige mogelijkheid het winnen van tijd zodat het opperbevel in Berlijn de gelegenheid had om meer betrouwbare troepen naar Kiel te sturen om de opstand neer te slaan. Op de avond van 4 november waren alle militaire en openbare gebouwen door 40.000 muitende matrozen bezet en zij hadden Kiel volledig onder controle. 

kw12.JPG (17266 bytes)

Admiral Souchon

Ook waren zij erin geslaagd hun gevangen kameraden te bevrijden. Door het opperbevel in Berlijn werd een uiterste poging gedaan de revolutie in Kiel tot die stad te beperken door het stilleggen van het post- en treinverkeer maar daarvoor was het al te laat.

kw12a.JPG (26769 bytes)

Prinz Heinrich

Gedurende de volgende dagen worden overal in het Duitse Rijk arbeiders- en soldatenraden gevormd. Veel matrozen en soldaten verlaten zonder toestemming Kiel en gaan naar hun eigen woonplaats waar zij zich aansluiten bij de revolutionaire beweging. De beweging werd op deze manier door de Kieler soldaten over heel Noord-Duitsland verspreid.
Op 9 november vertrekt Keizer Wilhelm II naar Nederland. De latere sociaal-democratische Rijkspresident Ebert neemt de regering over. 

De broer van Wilhelm II, Prinz Heinrich, commandant van de Oostzeevloot, was al enige dagen eerder, met een rode vlag op zijn auto, heimelijk uit Kiel vertrokken. De slachtoffers van 3 november werden op 10 november 1918 onder massale belangstelling ter aarde besteld.

kw13.JPG (28590 bytes)

kw14a.JPG (34389 bytes)

kw14.JPG (58151 bytes)

Bestattung der Opfer der Revolution. Kiel, den 10. November 1918

Nadat op 5 november de "rode matrozen" Lübeck waren binnengetrokken, waren de daar gestationeerde garnizoenen onmiddellijk overgelopen en hadden samen met de matrozen 's-avonds al het hoofdpostkantoor, het telegraafkantoor en het station bezet. In de nacht van 5 op 6 november werd ook Hamburg door de revolutionaire matrozen "ingenomen".


kw18.JPG (18635 bytes)

De ontwikkelingen op 6 november 1918 in Wilhelmshaven waren van gelijke aard. Nadat de opstandelingen de wachtposten bij de militaire gebouwen hadden overweldigd, bewapenden zij zich en gingen aan het hoofd van een stoet van 10.000 mensen die door de stad trok. 's-Middags tegen 2 uur legden de abeiders van de keizerlijke werf het werk neer en sloten zich aan bij de demonstrerende matrozen. Startpunt voor alle demonstraties op 6 november in Wilhelmshaven was de "Torpedokazerne" in de Roonstraße.

Obermatrose Schlitte, 
der erste Kämpfer der 
Revolution in Wilhelmshaven

kw15.JPG (55356 bytes)

kw21.JPG (42766 bytes)

kw17a.JPG (30020 bytes)

kw17.JPG (57476 bytes)

        6 november 1918
         Bewilligung der 
            Forderungen

Arbeiders leggen het 
werk neer

Kaserne 1 der II Torpedo-
Division

                    Wilhelmshaven
                      Roonstraße


Bij deze massabijeenkomst werd op een provisorische manier (door handopsteken en roepen) een arbeiders- en soldatenraad gekozen. Uit zijn midden ontstond de "Raad van 21". Voorzitter van deze raad werd stoker 1e klas Bernhard Kuhnt. Toen de 6e november ten einde liep, had de "Raad van 21" alles onder controle: ook nu waren het station en de post-, telegraaf- en telefoongebouwen bezet en op straat was het rustig.
De "Raad van 21" had zijn hoofdkwartier in het officierscasino. Behalve wachten op de dingen die zouden kunnen gaan gebeuren, deed de Raad niet veel. Alleen bestookte hij het publiek met talloze oproepen en verordeningen.
Tijdens een zitting van de "Raad van 21" op 8 november omschreef voorzitter Kuhnt het doel van de beweging als "het omverwerpen van het syteem" maar dan zonder wraak, uitspattingen en bloedvergieten. Dit was reden voor gewapende matrozen uit Wilhelmshaven om naar het hertogelijk paleis in Oldenburg te gaan om aldaar de rode vlag te hijsen waarmee Groothertog Friedrich, gedwongen door de omstandigheden, accoord ging. Dezelfde middag werd de vlag weer verwijderd omdat de Oldenburger soldatenraad niet van deze actie op de hoogte was gebracht.




Free counter and web stats

Home

Site Map